PL Od integracji do autonomii: strategiczne dylematy Polski w odniesieniu do inicjatywy Europejskiej Unii Obrony

2025

Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej

Journal year: 2025 | Journal number: Nr 3 (23)

scientific article

english

EN The article examines Poland’s strategic engagement with the emerging European Defence Union against the backdrop of significant geopolitical transformations in Europe, particularly following Russia’s full-scale invasion of Ukraine in 2022 and the re-election of Donald Trump in 2024. The central aim of the study is to assess whether and how Poland reconciles its enduring commitment to NATO and transatlanticism with its growing involvement in EU-level defence initiatives. Methodologically, the article employs a qualitative analysis grounded in primary and secondary sources, including official EU and Polish strategic documents, expert commentaries, and historical parallels such as the failed European Defence Community, to trace the evolution of Poland’s defence posture within the EU framework. The findings demonstrate that Poland adopts a dual-track approach characterised by conditional support: it pragmatically engages with EU mechanisms, such as PESCO, the EDF, and the SAFE Regulation, when these align with its national interests, particularly in terms of defence industrial development, infrastructure, and resilience. Simultaneously, Poland remains institutionally and ideologically cautious, resisting initiatives perceived as duplicating NATO’s role, undermining US strategic guarantees, or favouring Western European defence industries. The article concludes that Poland’s approach to the EDU is neither passive nor obstructive, but constitutive, shaping the trajectory of European defence integration from a position grounded in strategic pragmatism and regional security imperatives.

PL Artykuł analizuje strategiczne zaangażowanie Polski w kształtującą się Europejską Unię Obrony na tle istotnych przemian geopolitycznych w Europie, zwłaszcza po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. oraz ponownym wyborze Donalda Trumpa na prezydenta Stanów Zjednoczonych w 2024 r. Głównym celem badania jest ocena, czy i w jaki sposób Polska godzi swoje trwałe zaangażowanie na rzecz NATO i transatlantyckiego bezpieczeństwa z rosnącym udziałem w inicjatywach obronnych Unii Europejskiej. Pod względem metodologicznym artykuł opiera się na jakościowej analizie źródeł pierwotnych i wtórnych, obejmujących oficjalne dokumenty strategiczne UE i Polski, komentarze eksperckie oraz historyczne analogie – w tym porażkę Europejskiej Wspólnoty Obronnej – co ma na celu prześledzenie ewolucji polskiej postawy w dziedzinie obronności w ramach struktur unijnych. Wyniki badania wskazują, że Polska przyjmuje dwutorowe podejście oparte na warunkowym poparciu: w sposób pragmatyczny angażuje się w mechanizmy UE, takie jak PESCO, Europejski Fundusz Obronny czy rozporządzenie SAFE, o ile są one zgodne z jej interesem narodowym, zwłaszcza w zakresie rozwoju przemysłu obronnego, infrastruktury i odporności. Równocześnie Polska pozostaje instytucjonalnie i ideologicznie ostrożna, sprzeciwiając się inicjatywom postrzeganym jako dublowanie roli NATO, podważanie gwarancji strategicznych USA lub faworyzowanie zachodnioeuropejskich przemysłów obronnych. Artykuł konkluduje, że podejście Polski do Europejskiej Unii Obrony nie jest ani bierne, ani obstrukcyjne, lecz konstytutywne – Polska kształtuje trajektorię europejskiej integracji obronnej z pozycji strategicznego pragmatyzmu i regionalnych imperatywów bezpieczeństwa.

02.01.2026

81 - 102

10.36874/RIESW.2025.3.5

https://ies.lublin.pl/rocznik/riesw/2025/3/5/

Bibliografia, netografia na stronach 100-102.

CC BY-NC (attribution - noncommercial)

open journal

final published version

02.01.2026

at the time of publication

Download file

public

100