EN BRITISH OPERATION „MOTORMAN” FROM 1972 AS AN EXTREME EXAMPLE OF THE USE OF ARMED FORCES TO ENSURE THE PUBLIC SECURITY

2025

Wiedza Obronna

Rocznik: 2025 | Tom: T. 293 | Numer: nr 4

artykuł naukowy

polski

PL Konflikt w Irlandii Północnej, a szczególnie jego trwająca w latach 1969-1998 część znana w przestrzeni publicznej oraz literaturze jako The Troubles, był konsekwencją splotu szeregu czynników o zabarwieniu nacjonalistycznym, etnicznym i religijnym, jak też efektem walki Irlandii o niepodległość oraz utrzymywania części tej wyspy pod władztwem Wielkiej Brytanii. W najbardziej krwawym okresie konflikt ten przybrał formę działań przeciwpartyzanckich prowadzonych z reguły w środowisku miejskim. W kontekście ataków o charakterze terrorystycznym rozlał się on na Republikę Irlandii, Anglię oraz kontynentalną Europę. Starcia z dobrze uzbrojonym i zorganizowanym oraz wysoce zmotywowanym przeciwnikiem przerosły możliwości lokalnych formacji policyjnych a kolejne działania, doprowadzały jedynie do dalszej eskalacji przemocy. Ostatecznie, latem 1972 r. władze w Londynie zdecydowały się na przeprowadzenie operacji „Motorman”, której celem było przejęcie kontroli nad strefami opanowanymi przez wrogie bojówki i przywrócenie tam pożądanego poziomu bezpieczeństwa publicznego. Do akcji tej zaangażowano siły wojskowe posiadające na wyposażeniu ciężkie wozy bojowe, samochody pancerne oraz okręty desantowe, a całość przedsięwzięć oparto o dane z rozpoznania powietrznego. Celem podjętych badań było określenie czynników jakie miały wpływ na zastosowanie Brytyjskich Sił Zbrojnych do wykonywania zadań z zakresu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w Irlandii Północnej w latach 1969-1972, i zbadanie czy użycie tych Sił na szeroką skalę w operacji „Motorman” przyniosło oczekiwane rezultaty. Poddano zweryfikowaniu założoną hipotezę badawczą, że czynniki te miały różnorodny charakter a najważniejszym z nich była słabość systemu pozamilitarnego, natomiast przeprowadzenie wskazanej operacji przyniosło spodziewane rezultaty, choć nie rozwiązało problemów mających wpływ na sytuację bezpieczeństwa. W efekcie badań wyodrębniono sześć czynników, które powodowały tak szerokie wykorzystanie sił zbrojnych. W badaniach posłużono się metodami charakterystycznymi dla nauk społecznych oraz historycznych, w tym analizą, dedukcją, porównywaniem, uogólnianiem, podejściem celowościowym działania oraz wnioskowaniem, jak też korzystano z analizy literatury przedmiotu oraz wybranych regulacji prawnych i źródeł.

EN The conflict in Northern Ireland, particularly the period from 1969 to 1998 known as 'The Troubles', was the result of a combination of nationalist, ethnic and religious factors, as well as the legacy of Ireland's struggle for independence and Great Britain's continued rule over part of the island. During its bloodiest period, the conflict took the form of counter-insurgency operations, typically carried out in urban areas. In the context of terrorist attacks, the conflict spread to the Republic of Ireland, England and continental Europe. Clashes with a well-armed, organised and highly motivated opponent exceeded the capabilities of local police forces, and subsequent actions only led to further escalation of violence. In the summer of 1972, the London authorities finally decided to carry out Operation Motorman, which aimed to take control of areas occupied by enemy militias and restore public safety. The operation was based on aerial reconnaissance data and involved military forces equipped with heavy combat vehicles, armoured cars and landing craft. This study aimed to identify the factors influencing the deployment of the British Armed Forces for public security duties in Northern Ireland between 1969 and 1972, and to evaluate the effectiveness of their large-scale involvement in Operation Motorman. The hypothesis that these factors were diverse in nature, with the weakness of the non-military system being the most important, was verified. While the operation brought the expected results, it did not solve the underlying security issues. The research identified six factors that caused such extensive use of the armed forces. The research employed methods typical of the social and historical sciences, such as analysis, deduction, comparison, generalisation, purposeful action and inference. It also involved analysing literature on the subject, as well as selected legal regulations and sources.

31.12.2025

78 - 100

10.34752/3xtv4896

https://wiedzaobronna.edu.pl/index.php/wo/article/view/453

Bibliografia, netografia na stronach 98-100.

CC BY-SA (uznanie autorstwa - na tych samych warunkach)

otwarte czasopismo

ostateczna wersja opublikowana

31.12.2025

w momencie opublikowania

Pobierz plik

publiczny

70