EN Zaolzie in Polish-Czechoslovak history in the 20th century

2025

rozdział w monografii naukowej

polski

PL Austriacki Śląski Kraj Koronny zamieszkiwali Czesi, Polacy i Niemcy. Po upadku Austro-Węgier w 1918 r., do Śląskiego Kraju Koronnego (Śląsk Opawski i Księstwo Cieszyńskie) rościli sobie prawo Czesi, Niemcy i Polacy. Śląsk Opawski przypadł Czechosłowacji. Znajdujące się w większości pod polską administracją od listopada 1918 r. Księstwo Cieszyńskie po styczniowej agresji w 1919 r. na Polskę przypadło w znacznej części Czechosłowacji. Ponadstutysięczna mniejszość polska została poddana przymusowej czechizacji. W 1938 r. w wyniku konfliktu z Niemcami Czechosłowacja zgodziła się oddać Polsce Zaolzie z mniejszością polską. Po zajęciu Czechosłowacji i Polski w 1939 r. Niemcy wcielili Śląsk Cieszyński do III Rzeszy Niemieckiej. W 1945 r. wybuchł ponownie polskoczechosłowacki spór o Zaolzie, który okupujący oba państwa ZSRS rozstrzygnął na korzyść Czechosłowacji. Wymusił on na obu państwach zawarcie w 1947 r. układu o przyjaźni i współpracy. Jednak Polska uznała ostatecznie granicę na Śląsku Cieszyńskim z Czechosłowacją dopiero w 1958 r. Po upadku komunizmu w Polsce i Czechosłowacji stało się możliwe ponowne „zjednoczenie” polskiego i czeskiego Śląska Cieszyńskiego w ramach Euroregionu Śląsk Cieszyński - Těšínské Slezsko („Olza”).

EN The Austrian Silesian Crown Land was inhabited by Czechs, Poles and Germans. After the fall of Austria-Hungary in 1918, Czechs, Germans and Poles claimed the Silesian Crown Land (Opava Silesia and the Duchy of Cieszyn). Opava Silesia fell to Czechoslovakia. As a result of its aggression in 1919, the Duchy of Cieszyn, which was under Polish administration, fell to Czechoslovakia. The Polish minority, numbering over one hundred thousand, was subjected to forced Czechization. In 1938, during the conflict with Germany, Czechoslovakia agreed to give Poland the so-called Zaolzie with the Polish minority. After occupying Czechoslovakia and Poland in 1939, the Germans incorporated Cieszyn Silesia into the Third Reich. In 1945, the Polish-Czechoslovak dispute over Zaolzie broke out again, and the Soviet Union, which occupied both countries, resolved it in favor of Czechoslovakia. He forced both countries to conclude an agreement on friendship and cooperation in 1947. However, Poland did not recognize the finality of the border in Cieszyn Silesia with Czechoslovakia until 1958. After the fall of communism in Poland and Czechoslovakia, it became possible to „reunite” Polish and Czech Cieszyn Silesia within the Euroregion Cieszyn Silesia - Těšínské Slezsko („Olza”).

7 - 45

Ewolucja problemu Śląska Zaolziańskiego w stosunkach polsko-czechosłowackich/czeskich na przestrzeni stulecia (1920-2020)

„Zaolzie 1920-2020: mity, rzeczywistość, dezinformacja”, 21.06.2022, Warszawa, Polska

20

20