Processing may take a few seconds...

Article


Title

Idea silnego rządu w polskiej myśli polityczno-prawnej u progu niepodległośći

Authors

[ 1 ] Katedra Historii i Teorii Prawa, Instytut Prawa, Akademia Sztuki Wojennej | [ P ] employee

Scientific discipline (Law 2.0)

[5.7] Law

Title variant

EN The idea of strong government in the polish political – legal thought at the beginning of the Polish independence

Year of publication

2021

Published in

Opolskie Studia Administracyjno-Prawne

Journal year: 2021 | Journal number: nr 3

Article type

scientific article

Publication language

polish

Keywords
PL
  • Filozofia polityczna
  • Konstytucja
  • Suwerenność państwa
  • Ustrój polityczny
  • Polska
EN
  • Constitutionalism
  • Political institution
  • Political thought
  • The executive power
  • The Second Republic of Poland
Abstract

EN n the opinions which were commonly presented by pre-war lawyers and historians, the institutional system of the state growing out of the provisions of the March constitution (1921) was based on the constitution of the Third French Republic (1875). By the same token, it copied and even deepened some of the failings of the French system, including the weakness of the executive dominated by the parliament, particularly by its lower chamber. The article presents the major conditions for the creation of the executive power in the first Polish twentieth-century constitution. The basis for these deliberations was reference to the traditions of two Polish historical schools which were shaped in the partition period, representing pessimistic and optimistic visions of the Polish history before the fall of the state. It was shown that the adopted model of the executive, despite the original declarations, broke with the categorical order derived from the political tradition of the Third May Constitution which was constituted by the idea of a strong government. It was caused by personal animosities and the lack of steady political consensus on the establishment of the first cabinets of the Second Polish Republic and it subsequently led to a deep crisis in the state institutions, the consequence of which was the May Coup carried out by Marshal Józef Pilsudski and the imposition of a quasi authoritarian regime.

PL nej opinii przedwojennych prawników i historyków system instytucjonalny państwa wyrastający z postanowień konstytucji marcowej (1921) został oparty na konstytucji III Republiki Francuskiej (1875). W konsekwencji bezpośredniej recepcji pogłębione zostały na gruncie polskim niektóre wady systemu francuskiego, w tym słabość władzy wykonawczej zdominowanej przez parlament, zwłaszcza jego niższą izbę. W artykule przedstawiono najważniejsze uwarunkowania kształtowania się władzy wykonawczej w pierwszej polskiej konstytucji XX wieku. Podstawą rozważań było nawiązanie do tradycji dwóch polskich szkół historycznych ukształtowanych w okresie zaborów, reprezentujących pesymistyczne i optymistyczne wizje polskiej historii przed upadkiem państwa. Wykazano, że przyjęty model władzy wykonawczej, wbrew pierwotnym deklaracjom, zrywał z jednym z nakazów kategorycznych wywodzących się z tradycji politycznej Konstytucji 3 maja, to jest ideą silnego rządu. Spowodowane to było osobistymi animozjami i brakiem stałego politycznego konsensusu w zakresie powoływania pierwszych gabinetów II RP, czego następstwem był głęboki kryzys instytucjonalny, w którego konsekwencji doszło do przewrotu majowego marszałka Józefa Piłsudskiego i wprowadzenie quasi-autorytarnego reżimu politycznego.

Date of online publication

2021

Pages (from - to)

79 - 99

URL

http://www.aos.sk/struktura/katedry/kbo/NMB2020/Zbornik_NMB2020.pdf

License type

CC BY-SA (attribution - share alike)

Open Access Mode

open journal

Open Access Text Version

final published version

Points of MNiSW / journal

20.0

Points of MNiSW / journal in years 2017-2021

20.0